TẦM NHÌN VÀ SỨ MỆNH CỦA TPHCM TRONG THỜI KỲ MỚI
Thành phố Hồ Chí Minh – thành phố của những khát vọng lớn – lại một lần nữa đứng trước thời khắc phải tự đổi mới mình, để xứng đáng với vai trò đầu tàu của cả nước, biểu tượng của tinh thần vươn lên không ngừng của dân tộc Việt Nam.
Trong mỗi giai đoạn phát triển của đất nước, luôn có một địa danh phản chiếu khát vọng của dân tộc. Ngày nay Thành phố Hồ Chí Minh chính là một trong biểu tượng của năng động, sáng tạo và tinh thần tiên phong. Tầm nhìn của Thành phố hôm nay không thể chỉ dừng ở vị thế “đầu tàu kinh tế”, mà phải vươn lên thành một trung tâm toàn cầu – nơi Việt Nam hội nhập, sáng tạo và lan tỏa giá trị ra thế giới.
Thành phố Hồ Chí Minh phải được định vị như một siêu đô thị toàn cầu – có khả năng kết nối trực tiếp với Singapore, Seoul, Tokyo, Dubai hay Thượng Hải; là một nút giao trong mạng lưới đô thị thế giới, nơi hội tụ của vốn, công nghệ, tri thức và văn hóa. Nhưng Thành phố này không chỉ phát triển cho riêng mình. Với tỷ trọng đóng góp gần 25% GDP và hơn 30% ngân sách quốc gia, mỗi bước đi của Thành phố phải trở thành bước tiến của đất nước. Sứ mệnh của Thành phố Hồ Chí Minh là kéo đoàn tàu Việt Nam tiến lên phía trước – vừa dẫn đầu, vừa lan tỏa và là động lực phát triển.
Song song với đó, Thành phố còn mang sứ mệnh sâu sắc hơn – trở thành một không gian phát triển bao trùm và nhân văn, nơi mọi người dân đều có cơ hội. Trong sự sôi động của thị trường, người lao động bình thường vẫn phải có nhà ở, con trẻ được học hành, người yếu thế được bảo vệ và người tài được tôn vinh. Một siêu đô thị chỉ có thể bền vững khi nó tạo ra công bằng trong cơ hội và hạnh phúc trong phát triển.
ĐỊNH HƯỚNG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN TP HCM TRONG THỜI KỲ SIÊU ĐÔ THỊ
Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, Thành phố Hồ Chí Minh cần kiến tạo một mô hình phát triển dựa trên năm trụ cột chiến lược. Thứ nhất, về thể chế, phải có mô hình quản trị hai cấp – Thành phố và xã/phường– tinh gọn, minh bạch, có trách nhiệm giải trình, vận hành dựa trên dữ liệu và công nghệ số. Thành phố cần một khung pháp lý ổn định và tiên phong, cho phép tự chủ cao trong quy hoạch, ngân sách, nhân sự, hợp tác quốc tế. Đây không chỉ là trao quyền, mà là trao niềm tin, để Thành phố Hồ Chí Minh thực sự trở thành “phòng thí nghiệm” thể chế của Việt Nam – nơi thử nghiệm những mô hình quản trị hiện đại nhất.
Thứ hai, về kinh tế, Thành phố phải chuyển từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng theo chiều sâu, dựa trên ba động lực mới: kinh tế số – nơi dữ liệu và công nghệ trở thành tài nguyên cốt lõi; kinh tế xanh – nơi tăng trưởng gắn liền với giảm phát thải; và kinh tế đổi mới sáng tạo – nơi doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và startup cùng hợp thành “tam giác năng lượng mới”. Cần sớm hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh, phát triển các khu công nghiệp công nghệ cao thế hệ mới, logistics hiện đại, và trở thành trung tâm khởi nghiệp sáng tạo hàng đầu khu vực.
Thứ ba, về hạ tầng, Thành phố phải được quy hoạch như một vùng đô thị đa trung tâm, với các cực phát triển rõ ràng: trung tâm tài chính – sáng tạo; cực công nghiệp xanh phía Bắc; cực logistics – cảng biển phía Nam; và cực công nghệ cao – đại học phía Đông. Hạ tầng giao thông công cộng phải là xương sống, được quy hoạch theo mô hình TOD – phát triển đô thị gắn với trục giao thông, để người dân có thể đi lại thuận tiện, văn minh, giảm ùn tắc và nâng cao chất lượng sống.
Thứ tư, về xã hội, Thành phố Hồ Chí Minh phải trở thành thành phố của cơ hội – nơi con người được đặt ở trung tâm phát triển. Chính sách nhà ở giá phù hợp, giáo dục chất lượng, y tế phổ cập và không gian xanh phải là những ưu tiên hàng đầu. Đầu tư cho con người – nhất là thế hệ “công dân số” – chính là đầu tư cho tương lai. Một thành phố chỉ thật sự thành công khi công nhân có thể an cư, người trẻ có thể khởi nghiệp và người trí thức có thể cống hiến.
Thứ năm, về môi trường, phát triển phải đi đôi với bảo tồn. Là đô thị ven biển, Thành phố Hồ Chí Minh cần một chiến lược mạnh mẽ về thích ứng biến đổi khí hậu: chống ngập, chuyển sang năng lượng sạch, mở rộng mảng xanh và áp dụng kinh tế tuần hoàn. Một thành phố chỉ thật sự hiện đại khi nó biết sống hài hòa với thiên nhiên và có sức chống chịu trước thử thách.
